Përpara një ataku në zemër, goditjeje në tru apo sëmundjeje tjetër kardiovaskulare, pothuajse gjithmonë ka shenja paralajmëruese, sipas një studimi të ri.
Këto shenja paralajmëruese janë faktorë të njohur të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare, por sipas një studimi të publikuar të hënën në Journal of the American College of Cardiology, ende mund të bëhet më shumë për të ulur rastet e sëmundjeve të zemrës.
Për këtë studim, studiuesit analizuan të dhëna nga dy grupe: më shumë se 600,000 raste të sëmundjeve kardiovaskulare në Korenë e Jugut dhe rreth 1,000 raste në Shtetet e Bashkuara.
Studiuesit analizuan se çfarë përqindje e këtyre rasteve u paraprinë nga faktorë tradicionalë të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare, duke përfshirë nivelet e presionit të gjakut, sheqerin në gjak, kolesterolin dhe duhanpirjen.
Në më shumë se 99% të rasteve të sëmundjeve kardiovaskulare, dështimit të zemrës ose goditjes në tru, pacienti kishte të paktën një nga këta faktorë rreziku përpara se të ndodhte incidenti, sipas të dhënave.
“Edhe rritjet ‘të lehta’ të këtyre 4 faktorëve duhet të trajtohen me ndryshime në stilin e jetesës ose me ilaçe,” tha në një email Dr. Philip Greenland, një nga autorët kryesorë të studimit. Ai është gjithashtu profesor i mjekësisë parandaluese dhe mban titullin Harry W. Dingman Professor of Cardiology në Feinberg School of Medicine të Northwestern University në Çikago.
Përtej diagnozave
Studimi i ri është veçanërisht i rëndësishëm sepse përforcon faktin që mjekët dhe pacientët mund të menaxhojnë faktorët e rrezikut për pothuajse të gjitha rastet e sëmundjeve të zemrës, tha Dr. Susan Cheng, profesore dhe nënkryetare e çështjeve kërkimore në departamentin e kardiologjisë në Smidt Heart Institute të Cedars-Sinai Medical Center në Los Anxheles. Ajo nuk ishte e përfshirë në kërkime.
Disa studime kanë sugjeruar se një numër në rritje i rasteve të sëmundjeve kardiovaskulare nuk kanë tregues tradicionalë të rrezikut përpara. Kjo mund të nënkuptojë se, ndonëse profesioni mjekësor i ka trajtuar faktorët që mund të kontrollohen, elementë të tjerë që studiuesit ende nuk i kuptojnë mund të jenë të përfshirë, dhe për këtë arsye nuk ekzistojnë strategji të mira parandaluese, shtoi Cheng.
Ajo theksoi se çfarë e dallon këtë kërkim është fakti që shkencëtarët nuk u mbështetën vetëm në diagnozën e diabetit ose presionit të lartë të gjakut për të përcaktuar nëse faktorët e rrezikut ishin të pranishëm – ata shqyrtuan të dhënat mjekësore të pacientëve.
Ndonjëherë, vetëm sepse dikush nuk është diagnostikuar me presion të lartë ose sheqer të lartë në gjak, nuk do të thotë që nivelet e tij nuk tregojnë faktorë rreziku. Dhe duke parë një pamje më të gjerë të të dhënave mjekësore, studiuesit zbuluan se pothuajse të gjitha rastet kishin rreziqe tradicionale dhe të ndryshueshme përpara se të zhvillonin sëmundje kardiovaskulare, tha Cheng.
Megjithatë, zbatimi i këtyre ndryshimeve vazhdon të jetë i vështirë. Një pjesë e problemit është natyra abstrakte e rrezikut të sëmundjeve të zemrës, tha Joynt Maddox.
Pra, nëse klinicistët dhe pacientët duan të ulin rrezikun e sëmundjeve të zemrës, rruga më e mirë është të vazhdojnë të inkurajojnë menaxhimin e faktorëve të rrezikut si sheqeri në gjak, presioni i gjakut, kolesteroli dhe duhanpirja, tha ajo.
Nuk është luftë ndaj plakjes – është përmirësim i jetëgjatësisë
Fusha mjekësore ka mësuar shumë për sëmundjet e zemrës gjatë shekullit të kaluar, dhe njohuritë e përgjithshme për parandalimin e tyre kanë mbetur të qëndrueshme për shumë vite, tha Dr. Karen Joynt Maddox, profesore e mjekësisë në kardiologji në Washington University Medical School në St. Louis, Missouri. Ajo nuk ishte pjesë e kërkimit.
Kur një pacient ka një sëmundje, është më e lehtë të motivohet për të bërë ndryshime dhe për të zbatuar trajtime për problemet që ka, tha ajo. Por është më e vështirë të komunikohet në mënyrë efektive rëndësia e marrjes së masave për të trajtuar rreziqet reale që dikush mund të përballet me kalimin e kohës.
Një tjetër pengesë është se shtimi i ilaçeve ose protokolleve të tjera për të trajtuar rrezikun e sëmundjeve të zemrës mund të lidhet me procesin e plakjes, gjë që për disa pacientë mund të jetë frikësuese dhe jo tërheqëse, tha Dr. Ahmed Tawakol, kardiolog në Massachusetts General Hospital dhe profesor i asociuar i mjekësisë në Harvard Medical School. Ai nuk ishte i përfshirë në studim.
Në vend të kësaj, ai e sheh këtë si hapa drejt jetëgjatësisë. Menaxhimi i presionit të gjakut, sheqerit dhe kolesterolit nuk do të thotë se po humb diçka — do të thotë që po merr masa për të ruajtur jetëgjatësinë dhe shëndetin, duke krijuar më shumë vite për të ndier veten të ri dhe për të bërë gjërat që kanë kuptim për ty, tha ai.
Përveç faktorëve klinikë të rrezikut të studiuar në kërkim, është gjithashtu e rëndësishme të përmirësohen faktorët e rrezikut të stilit të jetesës, tha Tawakol.
Mbajtja e një gjumi të mirë, ushtrimi fizik, ushqimi i shëndetshëm, një peshë e qëndrueshme dhe nivele të ulëta stresi janë kyçe për të ulur rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, tha ai.
“Për shembull, stresi dhe depresioni rezultojnë të jenë faktorë rreziku po aq të fuqishëm sa duhanpirja dhe diabeti,” tha Tawakol.
Një tjetër pengesë është se shtimi i ilaçeve ose protokolleve të tjera për të trajtuar rrezikun e sëmundjeve të zemrës mund të lidhet me procesin e plakjes, gjë që për disa pacientë mund të jetë frikësuese dhe jo tërheqëse, tha Dr. Ahmed Tawakol, kardiolog në Massachusetts General Hospital dhe profesor i asociuar i mjekësisë në Harvard Medical School. Ai nuk ishte i përfshirë në studim.
Në vend të kësaj, ai e sheh këtë si hapa drejt jetëgjatësisë. Menaxhimi i presionit të gjakut, sheqerit dhe kolesterolit nuk do të thotë se po humb diçka — do të thotë që po merr masa për të ruajtur jetëgjatësinë dhe shëndetin, duke krijuar më shumë vite për të ndier veten të ri dhe për të bërë gjërat që kanë kuptim për ty, tha ai.
Përveç faktorëve klinikë të rrezikut të studiuar në kërkim, është gjithashtu e rëndësishme të përmirësohen faktorët e rrezikut të stilit të jetesës, tha Tawakol.
Mbajtja e një gjumi të mirë, ushtrimi fizik, ushqimi i shëndetshëm, një peshë e qëndrueshme dhe nivele të ulëta stresi janë kyçe për të ulur rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, tha ai.
“Për shembull, stresi dhe depresioni rezultojnë të jenë faktorë rreziku po aq të fuqishëm sa duhanpirja dhe diabeti,” tha Tawakol.
“Shpresoj që sa më shumë të fokusohemi dhe të tregojmë efikasitetin e trajtimit të të gjitha këtyre elementeve së bashku, aq më shumë njerëz do t’i kombinojnë këto qasje dhe do të shijojnë jetë më të gjata dhe më të shëndetshme.”
Rezultate të shëndetshme laboratorike dhe sjellje të shëndetshme
Ndërsa faktorët e rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare kanë mbetur të qëndrueshëm, teknologjia për t’i menaxhuar ato ka evoluar.
Menaxhimi i presionit të lartë të gjakut është shpesh një vend i mirë për të filluar, dhe thjesht marrja e një aparati matës të presionit mund t’ju ndihmojë të kuptoni nivelet tuaja në shtëpi, tha Joynt Maddox. Pastaj, punoni me mjekun tuaj për të mbajtur nën vëzhgim faktorët e rrezikut dhe për të bërë një plan menaxhimi.
